Dzieci Jagiellonów. Recenzja

     Zapewne Pamiętacie jak pod koniec 2021 roku recenzowałem tu powieść Matka Jagiellonów autorstwa Doroty Pająk-Pudy. Dziś powracam z rozważaniami na temat kontynuacji tej historii pt. Dzieci Jagiellonów Zygmunta Starego i Barbary Zapolyi podług Elżbiety Jagiellonki w 1517 roku spisane. Powieść została opublikowana w 2022 roku nakładem wydawnictwa MG.

    Narratorką tej fabularyzowanej opowieści jest Elżbieta Jagiellonka(1485-1517), królewna Polska i księżniczka litewska, od 1515 roku księżna legnicka jako żona Fryderyka III ze śląskiej linii dynastii Piastów. Elżbieta była najmłodszym z trzynaściorga dzieci Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki oraz siostrą 3 kolejnych polskich monarchów: Jana Olbrachta, Aleksandra Jagiellończyka oraz Zygmunta I Starego.

    Autorka w typowy dla siebie sposób, stosując narrację pierwszoosobową, wchodzi w rolę  głównej bohaterki ukazując losy królewny na tle burzliwych wydarzeń towarzyszących sukcesji po Aleksandrze Jagiellończyku i przemian w kulturze i sztuce nazwanych później Renesansem. 

    W toku fabuły towarzyszymy Elżbiecie w jej zmaganiach o osobiste szczęście. Jeszcze za życia Elżbiety Rakuszanki serce królewny zdobył książę legnicki Fryderyk. Sam król Aleksander Jagiellończyk Chętnie wydałby siostrę za władcę Mołdawii Bohdana Ślepego. trwające kilkanaście lat oczekiwanie wypełniają królewnie opieka nad ubogimi i pasja do ówczesnych nowinek technicznych, posiadała własną prasę drukarską.  Wstąpienie na tron Zygmunta I sprawia, że Elżbieta Jagiellonka nieco wychodzi z cienia. Dzięki bliskiej relacji między rodzeństwem królewna doradza bratu w sprawach przebudowy zamku wawelskiego w myśl wzorców italskich czy uporządkowania życia osobistego monarchy. Ostatecznie wyjaśnia się sprawa zamążpójścia samej Jagiellonki.

    Autorce powieści udało się przedstawić wciągającą historię z wyraźnie zarysowanymi bohaterami. Szczególnie wybija się tu tytułowe rodzeństwo. Elżbieta Jagiellonka mimo osobistego niespełnienia jawi się jako osoba wrażliwa, oddana rodzinie, ubogim i słabszym. Zygmunt I jawi się jako dobrotliwy władca i człowiek troszczący się o najbliższych, w tym także wieloletniej konkubiny Katarzyny Telniczanki i trojga ich dzieci. Jeszcze wyraźniej zarysowano w powieści pełną miłości relację zarówno między Zygmuntem I a jego małżonką Barbarą Zapolyą jak między młodą królową a Elżbietą. Kobiety wyraźnie traktują się jak siostry.

    Polecam powieść Dzieci Jagiellonów wszystkim osobom chcącym poznać rzadko wspominany epizod historii przedstawiony w zajmujący i angażujący emocjonalnie sposób.  Pewną trudność w odbiorze lektury może stanowić stylizacja języka na szesnastowieczny. Nie mam też pewności czy zamieszczone w książce informacje na temat motywacji Fryderyka legnickiego do poślubienia Jagiellonki zostały odnotowane źródłowo, czy stanowią wytwór wyobraźni autorki. Wszystkich zaintrygowanych tajemniczym zakończeniem (i nie tylko) zapraszam do lektury.