Wizyty Karola IV Luksemburskiego w Polsce

     Zanim przejdę do zasadniczego tematu posta, przytoczę, za encyklopedią PWN, kalendarium życia jego bohatera:

14 V 1316

urodził się w Pradze

1346

został królem rzymsko-niemieckim

1344

podniósł Pragę do rangi arcybiskupstwa

1347

został królem Czech

1348

założył uniwersytet w Pradze

1355

koronował się na cesarza

1356

wydał Złotą Bullę, regulującą sposób wyboru cesarza

1368

zajął ostatnie niezależne piastowskie księstwo śląskie (świdnicko-jaworskie)

1376

zapewnił elekcję starszego syna, Wacława, na tron niemiecki

29 XI 1378

zmarł w Pradze.

 Przyszły cesarz Rzymsko-Niemiecki i król Czech po raz pierwszy gościł nad Wisłą w roku 1335. Odwiedził wówczas Sandomierz, gdzie 28 maja zawarł, w imieniu ojca, Jana Luksemburskiego, rozejm z Kazimierzem Wielkim, stanowiący wstęp do układów w Trenczynie i Wyszehradzie w sprawie zrzeczenia się przez czeskiego monarchę praw do korony Polski. Kolejni władcy Czech używali tytułu Rex Polonie od 1300 roku. Po szczegóły odsyłam do posta poświęconego królowej Ryksie Elżbiecie.

    Kolejny pobyt przyszłego cesarza nad Wisłą wiązał się z rolą swata Kazimierza Wielkiego. Owdowiały w 1339 roku Piast początkowo planował poślubić siostrę Karola, Małgorzatę. Nagła śmierć narzeczonej przekreśliła jednak koncepcję polsko-czeskiego mariażu. Król prawdopodobnie padł ofiarą intrygi. Jan i Karol najpewniej zataili zgon Małgorzaty przed jej przyszłym mężem, następnie podsunęli niepiśmiennemu Kazimierzowi odpowiednio zmodyfikowany tekst umowy małżeńskiej, według której władca Polski nie mógł zawrzeć nowego małżeństwa bez wiedzy Luksemburgów i ich zgody co do osoby wybranki. Zgodnie z powyższymi ustaleniami 29 września 1341 roku Kazimierz Wielki poślubił w katedrze poznańskiej Adelajdę, córkę landgrafa Hesji Henryka II Żelaznego. W uroczystości zaślubin i koronacji młodej królowej uczestniczył Karol Luksemburski, a także ojciec panny młodej, książęta śląscy i mazowieccy. Sam związek okazał się wyjątkowo nieudany. Adelajda była kobietą bezpłodną, co stopniowo oddalało od siebie małżonków. Wreszcie około 1355 roku zniecierpliwiony brakiem dziedzica Kazimierz odprawił niechcianą żonę i mimo, że małżeństwo nigdy nie zostało unieważnione, król jeszcze dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu.

    Trzecia wizyta Karola w Polsce wiązała się ze skandalem. W roku 1345powracając z Państwa Zakonu Krzyżackiego  następca tronu czeskiego został zatrzymany i uwięziony w Kaliszu. Kazimierz Wielki chciał w ten sposób wymusić na Luksemburczyku spłatę zaciągniętych wcześniej długów. Stosunki między Pragą a Krakowem były już wówczas napięte z obawy przed odbiciem przez wojska polskie zależnych od Czech księstw śląskich. Stąd incydent z uprowadzeniem Karola sprowokował Jana Luksemburskiego do uderzenia na Kraków. Wojna Polsko-czeska z lat 1345-1348 została zakończona traktatem pokojowym w Namysłowie, zakładającym wzajemne uznanie stref wpływów: czeskiej na Śląsku i polskiej na Mazowszu.

    Dwa kolejne pobyty już wówczas cesarza i króla Czech nad Wisłą również wiązały się z zakończeniem konfliktu zbrojnego. W 1362 roku doszło do konfliktu o wpływy w Italii między Karolem IV a Ludwikiem I Andegaweńskim(Węgierskim) Ponieważ ostatecznym katalizatorem zatargu stała się obraźliwa uwaga, którą pijany cesarz wypowiedział pod adresem matki Ludwika Elżbiety Łokietkówny, starcie mocarstw nazwano Wojną o cześć kobiety. Rozsądzenia sporu podjęli się Kazimierz Wielki w imieniu swego węgierskiego siostrzeńca, oraz reprezentujący Luksemburczyka książę Świdnicko-Jaworski Bolko II Mały. Działania arbitrów ułatwiła osobista tragedia Karola. W tym samym 1362 roku, w wyniku komplikacji porodowych zmarła cesarzowa Anna Świdnicka, o której również możecie poczytać na tym blogu. Okazję wykorzystał król Kazimierz, który wspierany przez papieża, dążącego do uniknięcia wojny na Półwyspie Apenińskim, zaproponował cesarzowi małżeństwo ze swoją wnuczką, księżniczką  pomorską Elżbietą. Ślub odbył się w maju 1363 roku w Krakowie. Choć Elżbieta była młodsza od Karola o blisko 30 lat, pożycie pary układało się harmonijnie. Owocem związku było 6 dzieci. Spór czesko-węgierski został ostatecznie rozwiązany w trakcie zjazdu monarchów zwanym jako Uczta u Wierzynka.